Công suất sấy cao, diện tích sấy hẹp, chất lượng vải sấy cao, không gây ô nhiễm môi trường, tốn ít nhân công... Đó là những ưu điểm của lò sấy vải SCT-3; SCT-1,5 do Viện Cơ điện nông thôn và Công nghệ Sau thu hoạch (Bộ NN&PTNT) vừa nghiên cứu, chế tạo thành công và đưa vào sử dụng thử nghiệm tại vùng vải thiều Lục Ngạn (Bắc Giang).
Theo thiết kế, công suất sấy mỗi mẻ của SCT-3 khoảng 3 tấn/lò (bằng 4 lần lò thủ công), điện năng tiêu thụ 4,5 kWh, lưu lượng quạt 4.500-6.000 m3/giờ, nhiệt độ đốt bằng than đá, diện tích lò sấy 12m2 (nhỏ hơn 3 lần lò thủ công), sàn sấy bằng tôn đột gỗ hoặc lưới sắt. Chi phí để lắp đặt một chiếc lò SCT-3 khoảng 20-30 triệu đồng, tùy vào công suất mỗi lò; ngoài sấy vải, SCT-3 còn sấy được các laọi nông sản khác như ngô, thóc, đỗ, lạc...
Ông Đoàn Xuân Hòa - Trưởng Phòng cơ khí, Cục Chế biến nông-lâm sản và ngành nghề nông thôn cho biết: các nhà máy sấy vải công nghiệp ở nước ta hàng năm mới chỉ đáp ứng được 50% sản lượng vải cần chế biến, số còn lại chủ yếu được người nông dân tự chế biến bằng các lò sấy thủ công, chất lượng không đồng đều, nên đã hạn chế phần nào việc tiêu thụ trên thị trường.
SCT-3, cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng
PGS. TS. Trần Đức Dũng - Trưởng phòng Chế biến, Viện CĐNT&CNSTH cho biết: "SCT-3 hay SCT-1,5 là ký hiệu của lò sấy cải tiến, loại lò này được cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng, vượt xa so với các lò sấy thủ công". Tuổi thọ của lò SCT-3 theo thiết kế có khả năng kéo dài được 20-25 năm. Ông Nguyễn Văn Tám - người đầu tiên được sử dụng loại máy này nói: "Gia đình tôi cảm thấy nhàn hơn rất nhiều, trước đây nếu để sấy được 1 mẻ vải bằng lò thủ công, thường phải đảo đi đảo lại 10-15 lần, lượng than cần đốt nhiều, gây ô nhiễm và độc hại cho người sấy, và nhân công phải là 5 người. Trong khi đó sử dụng lò sấy SCT-3 chỉ cần đảo 2 lần/mẻ là đủ, lượng than sử dụng ít, lượng nhân công chỉ còn 2 người. Còn ông Vi Văn Cáng (thôn Khả Lã 2, xã Tân Lập, huyện Lục Ngạn) cho biết: Do có hệ thống điều khiển nhiệt độ tự động, nên nhiệt độ sấy vải luôn được điều chỉnh hợp lý, vì vậy không còn xuất hiện tỉnh trạng cháy vải như lò thủ công, hàm lượng đường trong vải được giữ lại nhiều hơn (60%). Thời gian bảo quản dự kiến có thể duy trì trong vòng 6 tháng tới 1 năm mà không sợ bị mốc, thoái hóa, biến chất.
Theo PGS. TS. Trần Đức Dũng, quy trình sấy vải được chia làm 3 giai đoạn với thời gian khoảng 30 giờ. Giai đoạn 1, sấy vải ở nhiệt độ 100-120oC, ở nhiệt độ này quả sẽ bị móp xuống, hơi nước bay nhanh. Giai đoạn 2, nhiệt độ sấy hạ xuống còn 80oC, đây là giai đoạn làm cho vải rũ cuống và quắt lại. Giai đoạn 3, vải được sấy ủ ở nhiệt độ 65-70oC, thời gian sấy giai đoạn này tương đối dài, 10 giờ, phải sấy vải đến khi độ ẩm còn 28-30% thì dừng lại (tỷ lệ tốt nhất 4 tươi/1 khô).